Przez nawyki do kompetencji

Każdy chciałby być kompetentny, chciałby rozwinąć kompetencje potrzebne do osiągnięcia lepszych wyników, sukcesów zawodowych, sportowych czy osobistych. Jednak nie zawsze wiadomo, co zrobić, aby rozwinąć u siebie pożądaną kompetencję.

Aby wykształcić w sobie upragniony nawyk, na początku trzeba poznać siebie, czyli dowiedzieć się, co potrafimy robić bardzo dobrze lub poznać swoje słabe strony. Przeprowadzamy badanie; może być ono proste jak formularz z pytaniami dotyczący określonej kompetencji lub bardziej złożone jak ocena 360 czy Develop Center. Gdy mamy już wyniki formularza lub oceny, należy ułożyć plan udoskonalenia. Indywidualny, konkretny, możliwy do realizacji. Ostatnim krokiem będzie przeprowadzenie treningu kompetencyjnego.

Jak prowadzić trening?

Trenowanie nawyków niewiele różni się od treningu na siłowi. Trzeba mieć plan, włożyć wysiłek w jego realizację, pracować regularnie, w przypadku wielu działań koniecznie codziennie, w razie utraty entuzjazmu nie przerywać pracy. Efekt będzie widoczny. Nie od razu, ale o wiele wcześniej, niż nam się wydaje.

Jak długo kształtuje się nawyk?

W wielu teoriach wskazuje się widełki czasowe do kształtowania nawyku na 20–70 dni. Jednoznaczne wskazanie okresu, po którym nawyk uda się rozwinąć, wydaje się niemożliwe. Wiele zależy od potencjału (w tym osobowości), nastawienia (motywacji), umiejętności przeprowadzenia zmiany, okoliczności, a także tego, co będzie przedmiotem wprowadzanej zmiany. W praktyce często wskazywany jest okres 30 dni jako realny do wprowadzenia stałej zmiany albo przynajmniej sprawdzenia, czy zmiana, nad którą ktoś pracuje, jest dla niego odpowiednia. 30 dni to okres, po którym powinien się przyzwyczaić do testowanego oprogramowania, ponieważ najczęściej firmy dają możliwość korzystania z próbnej, darmowej wersji przez miesiąc. Wykorzystując ten mechanizm, można starać się zrobić analogię. Naturalnie ważniejsze jest, aby zdawać sobie sprawę, że nawyku nie uda się wyrobić w weekend czy nawet tydzień.

Ile nawyków mogę wyrobić?

Wszystko zależy od potencjału doskonalenia i poczucia własnej wartości. Jednak jeśli oba elementy są na średnim poziomie, to można przyjąć, że w jednym okresie należy pracować nad 2–3 nawykami. Mniejsza liczba może okazać się nudna, za mało ambitna, a większa trudna do realizacji. Koniecznie trzeba brać pod uwagę to, nad czym się pracuje. Jeśli wyrabiane nawyki będą zabierały czas, to kształtowanie trzech czasochłonnych nawyków może się okazać nieefektywne. Jeśli założyłem, że przez miesiąc: po pierwsze, będę wstawał, gdy zadzwoni budzik, po drugie, będę korzystać z mediów społecznościowych 15 minut dziennie (a wcześniej 1 h) oraz, po trzecie, codziennie będę się uczyć hiszpańskiego przez godzinę, to takie ustawienie rozwoju wydaje się realne do wykonania. Natomiast podjęcie pracy nad wyrobieniem trzech nawyków pochłaniających dużo czasu, np.: 30 minut dziennie piszę blog, godzinę poświęcam na czytanie lektur zawodowych oraz godzinę poświęcam na ćwiczenia sportowe, może się okazać nieporozumieniem, ponieważ w dniach o dużym obłożeniu zadań nie uda się wygospodarować tak wielkiej ilości czasu na trening nawyków. Dlatego zaleca się przede wszystkim rozsądek.

Główne zasady treningu

Nie uda się wykształcić upragnionego nawyku, jeśli nie będzie stałości i cierpliwości w prowadzeniu treningu kompetencyjnego. Nie można nastawić się na szybkie rozwinięcie nawyku. Nie warto co chwilę zmieniać trenowanych ćwiczeń. Zdecydowanie przyda się optymizm, szczególnie w momencie spadku entuzjazmu, jaki zwykle następuje po kilku dniach treningu, gdy wkładany w pracę nad sobą wysiłek nie jest rekompensowany wynikami, co oczywiście jest zrozumiałe, gdyż minęło zbyt mało czasu, by rezultaty były widoczne. Dlatego optymizm przyda się w trudniejszym okresie w treningu. Po mniej więcej trzech tygodniach, gdy trening przyniesie widoczne efekty, ale gdy wykonywana czynność jeszcze nie stanie się nawykiem, optymizm nie będzie już tak bardzo potrzebny, jego miejsce zastąpią uzyskiwane korzyści. Jeśli mówimy o treningu, to automatycznie myślimy o determinacji, stanowiącej jeden z fundamentów skutecznego osiągania celów. Należy bowiem nastawić się na osiągnięcie celu, trenować bez przerywania, podejmować ćwiczenia bez zbędnej zwłoki. Przy takim podejściu szybko okaże się, że oprócz trenowanego nawyku całkiem sprawnie rozwijamy samodyscyplinę.

Jak się motywować?

Pakiet różnych motywatorów jest duży, ale ja wymienię zaledwie kilka z nich. Najlepiej, jeśli sam, przed rozpoczęciem wprowadzania zmiany, wypiszesz na kartce kilka powodów, dla których podejmujesz wyzwanie.
Odpowiedz na pytanie: dlaczego chcesz się zmienić? Do czego potrzebny ci ten nawyk? Kartkę z odpowiedziami zachowaj do końca treningu, spoglądaj na nią szczególnie wtedy, gdy zniknie początkowy entuzjazm. Być może do motywowania siebie wystarczy samo określenie celu i zapisanie go w widocznym miejscu (kalendarz, biurko) bądź też przydatna będzie lista korzyści, jakie uzyskasz z wprowadzenia nawyku w swoim życiu. Innym razem motywujące będzie samo trenowanie, czyli przełamywanie barier, walka z samym sobą. Wsparciem będzie myślenie o realizowanym zadaniu albo proste ustanowienie małych nagród za każdy dzień/ tydzień w treningu. Ostatni element to system kontrolny, który również może się okazać świetnym motywatorem.

Jak kontrolować przebieg treningu?

Tabela rozwoju to jeden ze sposobów na kontrolę realizacji swoich zadań, która zawiera cel, jaki chcesz osiągnąć, oraz miejsce na postawienie krzyżyka/ ptaszka/plusa. Codziennie będziesz mógł zaznaczyć, czy udało ci się zrealizować ćwiczenie. Jeśli nie byłeś w stanie tego dokonać, warto pod tabelą zapisać, dlaczego tak się stało. Przybywające plusy będą dodatkowym elementem motywującym podczas treningu, a ty będziesz miał pełną kontrolę nad własnymi ćwiczeniami.

Jakie będą korzyści?

Pakiet korzyści, jakie uzyskasz, jest bardzo duży, o wiele większy, niż się spodziewasz. Podstawowa korzyść to wyrobienie w sobie oczekiwanego nawyku. Oprócz tego osiągniesz samodyscyplinę oraz wykształcisz w sobie wytrwałość, a ponadto, w zależności od charakteru ćwiczenia, jakie będziesz powtarzał, wykształcisz w sobie konsekwencję konieczną do wykonania zadań. W wielu przypadkach uda ci się rozwinąć nawyk pracy w skupieniu. Po skończonym treningu wzrośnie u ciebie poczucie własnej wartości oraz przekonanie, że możesz się zmienić, a twój trening jest skuteczny. Dlatego z większą łatwością podejmiesz kolejne wyzwania rozwojowe.
Podsumowanie można zamknąć w trzech prostych krokach: wybierz cel, ułóż plan i zacznij realizację. Z rozwojem osobistym jest dokładnie tak. Nie warto odkładać na później.

Radosław Parda
ekspert ds. przywództwa Leadership Consulting

Zawsze mówiłam, że możesz wszystko, tylko przestań się bać.

Agnieszka Rylik

Pobierz wydanie 07-08/2019

Zobacz również

Kiedy ciało zdradza myśli

Dobra znajomość gestów w mowie ciała i ich znaczenia pozwala na szybkie łączenie i analizowanie niewerbalnej komunikacji w przypadku kłamstwa. Dodając do tego wiedzę z zakresu werbalnej analizy, szybciej można określić psychologiczny rys kandydata o pracę, a tym samym nie dać się oszukać.

Przetrwać kryzys reputacji

Śmiało można powiedzieć, że współczesne relacje zaczynają się od internetu, nie ma większego znaczenia, czy to znajomość prywatna, czy służbowa, i czy pierwszy kontakt nastąpił w realnym świecie, czy wirtualnym. Nawet jeśli nową osobę poznajemy na konferencji czy siłowni, i tak znaczna większość sprawdza wszelkie dostępne informacje o niej w sieci. Od tego, jak „wypadniemy” w sieci, może zależeć być albo nie być dalszej relacji, dlatego nikogo już nie dziwi, że świadome zarządzanie wizerunkiem to dziś niezwykle istotna umiejętność.

Trening w miejscu pracy

Szkolenia to jedna z najpopularniejszych form, jaką pracodawcy wykorzystują do budowania pozytywnego doświadczenia swoich podwładnych. Jak sprawić, aby były one nie tylko efektywnym narzędziem employer brandingu, lecz także przyczyniły się do realnego wzrostu kompetencji? Jak zachęcić pracowników do przełożenia teorii na praktykę i wykorzystywania nabytych doświadczeń i wiedzy w zawodowej codzienności?

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.