O treningu mentalnym

Ostatnio coraz więcej mówi się o treningu mentalnym. I to nie tylko w środowisku sportowym, lecz także biznesowym. Czym tak naprawdę jest trening mentalny? Jak przebiega i czym zajmuje się trener mentalny w klubie sportowym? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w poniższym artykule.

fot. istockphoto

Jak sama nazwa wskazuje, trening mentalny jest pewnego rodzaju ćwiczeniem i tak jak każdy inny trening ma za zadanie wzmocnić lub też wykształcić mięsień mentalny. A co to w ogóle oznacza? Czy sportowcy poddający się takiemu szkoleniu uważają, że mają problemy z własną mentalnością? Bynajmniej! Każdy profesjonalny lub marzący o sukcesie wyczynowiec powinien pracować nad wszystkimi aspektami swojego wystąpienia, w tym przypadku jest to aspekt umysłowy. Profesjonalistów walczących o mistrzowskie medale, poddających się treningowi mentalnemu, nie brakuje. Sportowcy doskonale rozumieją, że nie tylko motoryka, technika czy siła fizyczna są powodem ich sukcesów. Dyspozycja mentalna, nastawienie czy koncentracja w dniu zawodów mają również ogromny wpływ na wyniki wyczynowca. Co więcej, trenerów mentalnych, szkoleniowców zajmujących się treningiem mentalnym, zatrudnionych w profesjonalnych klubach na różnych poziomach rozgrywek, również przybywa. Środowisko sportowe zauważyło, że psychiczne warunki zawodników mają niekiedy decydujący wpływ na osiągane wyniki zarówno indywidualne, jak i całej drużyny.
Tutaj warto też wspomnieć, czym trening mentalny nie jest. Z pewnością nie chodzi tutaj o psychoanalizę czy psychoterapię. Dodatkowo nie jest rodzajem mentalizmu, wróżeniem czy „naprawą” mentalności sportowca. Doskonale, jeśli dobry trening mentalny opiera się na narzędziach czy wynikach badań naukowych. A jeszcze lepiej, gdyby narzędzia te miały praktyczne zastosowanie i czerpały swoją ekspertyzę z różnych dziedzin, tj. socjologii, psychologii, endokrynologii czy neuronauki (połączenia psychologii i neurologii, które jest stosunkowo nową dyscypliną, ale dzięki nowoczesnej technologii, skanowaniu centralnego układu nerwowego, pomaga lepiej trenować i zrozumieć mechanizmy zachodzące w naszym mózgu, jak np. biofeedback). Warto tutaj zaznaczyć, że trening mentalny nie jest coachingiem, chociaż czasami może korzystać z niektórych jego narzędzi.

Dlaczego warto używać treningu mentalnego?

Cały proces szkoleniowy w tej dziedzinie ma za zadanie nauczyć lub poprawić zdolność wywierania wpływu na siebie przez trenowanego. Ma to na celu wzmocnienie lub też odizolowanie stanu czy predyspozycji psychicznej gracza od czynników zewnętrznych w dniu zawodów lub w decydujących momentach gry. Powiedzmy na przykład, że zawodnik świetnie sobie radzi na treningach oraz reprezentuje wysoki poziom umiejętności. Niestety podczas rozgrywek, od kilku występów postawiony w pierwszym składzie, nie pokazuje tego, co tak naprawdę potrafi. Jest rozproszony przez publiczność, ma problemy z koncentracją czy brakuje mu pewności siebie przed widownią. Taki zawodnik z czasem wyrobiłby sobie tzw. silną psychikę i nabrałby doświadczenia. W tym przypadku trening mentalny, oparty na odpowiednich narzędziach i ćwiczeniach, może o wiele lat przyspieszyć ten proces, by zawodnik mógł występować na poziomie swojego potencjału już dziś, a nie za jakiś czas. Kolejne przykłady to powrót sportowca do gry po poważnej kontuzji czy długotrwałe pełnienie funkcji zawodnika rezerwowego. W tych przypadkach psychika zawodnika ma ogromny wpływ na dalszy przebieg kariery. Dlatego też trening mentalny jest ogromnie pożądany, by poprawić koncentrację, podnieść swoją pewność siebie na arenie sportowej i wyzwolić prawdziwy potencjał zawodniczek czy zawodników.

Kto to jest trener mentalny?

Trening mentalny, podobnie jak każdy inny trening, wymaga udziału eksperta, który go przeprowadzi, w tym przypadku jest to zazwyczaj trener mentalny. Jak sama nazwa wskazuje, jest to osoba skupiona wyłącznie na trenowaniu psychiki zawodników w klubie. Niekiedy jest to psycholog sportu lub osoba po specjalnych szkoleniach, kursach czy studiach na akademiach wychowania fizycznego dających kwalifikacje trenera mentalnego, na przykład Akademia Trenerów Mentalnych Jakuba B. Bączka, trenera reprezentacji Polski – mistrzów świata w piłce siatkowej z 2014 roku, gdzie był odpowiedzialny za postawę mentalną naszych kadrowiczów. Warto zadbać o to, by taki szkoleniowiec miał do dyspozycji szeroki zbiór narzędzi, którymi może służyć zawodnikom i klubowi, by te narzędzia znalazły praktyczne zastosowanie oraz aby miały oparcie w badaniach naukowych. Im większy wachlarz narzędzi, tym lepiej, ponieważ psychika sportowca, tak jak każdego człowieka, jest wielowymiarowa i może wymagać podejścia z różnych stron, by w jak najlepszy sposób ją wesprzeć. Ważnym czynnikiem jest wrażliwość trenera oraz otwartość na to, by wyzwolić w zawodniku chęć porozumienia, równie istotna jest też przestrzeń dla zawodników w temacie ich treningu mentalnego.
 Dobry trener mentalny będzie używał światowej klasy narzędzi z dziedziny psychologii człowieka. Wybitny trener mentalny będzie używał czegoś jeszcze. Czegoś, co pozwoli zawodnikom na otwarte dyskusje, skuteczną poprawę oraz trening pozwalający na to, by osiągać szczyty swojego potencjału. Niestety, wielu zawodników ma mylne przekonanie, że do trenera mentalnego należy się zgłaszać, kiedy pojawia się jakiś problem. Czy z trenerem fizycznym konsultujemy się tylko wtedy, kiedy pojawi się jakiś kłopot? Ależ skąd. Jak już wcześniej wspomniano, trening mentalny ma za zadanie wesprzeć sportowców w wyćwiczeniu mięśnia mentalnego, ponieważ są oni, jako osoby publiczne, narażone na wyższy poziom stresu, nie mówiąc już o popularnym „hejcie”, który leje się strumieniami z komentarzy w internecie. Dzięki pozornemu poczuciu anonimowości wyczyny różnych sportowców są coraz bardziej narażone na tego rodzaju „interakcje” z kibicami. Dlatego też wsparcie w postaci treningu mentalnego, pozwalającego wyćwiczyć odporność na mowę nienawiści oraz podnieść poczucie własnej wartości czy poziom koncentracji, jest jak najbardziej wskazane.

Artykuł dostępny tylko dla prenumeratorów!

Zaloguj się, załóż konto, zamów bezpłatną prenumeratę
i miej dostęp do wszystkich materiałów na www.miesiecznik-benefit.pl

Masz już subskrypcję? Zaloguj się!


Co otrzymasz będąc naszym czytelnikiem?

  • Bezpłatny dostęp do wszystkich materiałów publikowanych na łamach Miesięcznika „Benefit”
  • Bezpłatny dostęp do wszystkich archiwalnych wydań

Dowiedz się więcej o prenumeracie

Artur Pękalski
trener mentalny Akademii Trenerów Mentalnych Jakuba B. Bączka
biuro@arturpekalski.com

Porażka zawsze jest świetną lekcją. Wierzę, że ogromne znaczenie ma to, jak sobie z nią poradzimy, od tego w znacznej mierze zależy sukces.

Sylwia Gruchała

Pobierz wydanie 03/2020

Zobacz również

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.