Jak radzisz sobie ze szczęściem?

Nie wszczynając dyskusji, fascynującej samej w sobie, na temat różnicy między rozwojem osobowym a duchowym, chciałbym przedstawić pięć najważniejszych pułapek czyhających na współczesnego człowieka na obu tych drogach. Pułapki te można też nazwać aspektami paradygmatu współczesnego człowieczeństwa.

fot. istockphoto

Wzięte razem wyznaczają one współrzędne naszego myślenia o formach samorealizacji. Wydają nam się dzisiaj do tego stopnia powszechne i oczywiste, że zazwyczaj ich sobie nie uświadamiamy, tym niemniej narzucają nam one w bardzo dużym stopniu sposób, w jaki projektujemy cele i zmierzamy do spełnienia w życiu. Dlatego użyłem określenia paradygmat. Wydaje nam się, że to my decydujemy, jak i do czego w życiu zmierzamy. Tymczasem nasza wolność i horyzont są bardzo wyraźnie ograniczone przez narzucone nam przez kontekst kulturowy formy samorealizacji. Uzmysłowienie sobie tego oraz przełamanie schematów może sprawić, że nasz właściwy rozwój okaże się znacznie rozleglejszy, stwarzając perspektywy, których wcześniej nie dostrzegaliśmy.

PUŁAPKA PIERWSZA: sposób myślenia o wartościach. Nasze codzienne działania są w dużym stopniu wyznaczane przez wartości – dążymy do czegoś, ponieważ sądzimy, że dzięki temu realizujemy którąś z przyjętych przez nas wartości. Jednak o samych wartościach można myśleć na różne sposoby, inaczej rozumieć ich dynamikę, sposób ziszczania się. Współczesny człowiek za pewnik przyjął pojmowanie wartości jako pewnych zewnętrznych stanów rzeczy. Żeby uznać, że dana wartość się w naszym życiu zrealizowała, musi w nim coś zajść, coś nam się musi przytrafić. Jeśli wartością jest dla kogoś przyjaźń czy rodzina, to tylko wtedy uznamy, że udaje mu się tę wartość osiągnąć, kiedy znajduje się w odpowiednio przyjacielskiej czy rodzinnej relacji międzyludzkiej. Podobnie jeśli dla kogoś wartością są podróże lub spełnienie zawodowe. Wartość to dla nas obecnie przede wszystkim coś, co może – i powinno – się nam przydarzyć, o co aktywnie zabiegamy.

Myślenie takie jest pułapką po pierwsze dlatego, że to bardzo ograniczony sposób myślenia o wartościach – największe tradycje duchowe i filozoficzne wskazują, że wartości to doświadczenia wewnętrzne, nie to, co się człowiekowi przydarza, ale jaki się staje, nie stany zewnętrzne, lecz procesy wewnętrzne. Po drugie, myślenie takie naraża nas na niemal nieuchronną i stałą frustrację, tłumaczącą, dlaczego współczesny człowiek jest tak często poddenerwowany. Nigdy nie mamy pełnej kontroli nad tym, co nam się przydarza, nigdy nie możemy mieć pewności, że dana wartość, rozumiana zewnętrznie, ziści się w naszym życiu. Stąd niepewność i frustracja.

PUŁAPKA DRUGA: nadmiar celów i wartości. Współczesny człowiek dał sobie narzucić skojarzenie satysfakcji z ilością realizowanych w życiu celów i wartości. Na każdym kroku jesteśmy bombardowani wizjami satysfakcji, jaką da nam to bądź inne przedsięwzięcie, wobec czego czujemy się zmuszeni włączać je jakoś do repertuaru naszych celów. Czasy współczesne pod wieloma względami pozostają bez precedensu – jednym z nich jest bezprecedensowa ilość dostępnych człowiekowi form samorealizacji.

Artykuł dostępny tylko dla prenumeratorów!

Zaloguj się, załóż konto, zamów bezpłatną prenumeratę
i miej dostęp do wszystkich materiałów na www.miesiecznik-benefit.pl

Masz już subskrypcję? Zaloguj się!


Co otrzymasz będąc naszym czytelnikiem?

  • Bezpłatny dostęp do wszystkich materiałów publikowanych na łamach Miesięcznika „Benefit”
  • Bezpłatny dostęp do wszystkich archiwalnych wydań

Dowiedz się więcej o prenumeracie

Tomasz Mazur
filozof, praktykujący stoik, trener
info@tomaszmazur.edu.pl

Sam talent to stanowczo za mało, konieczna jest ciężka praca.

Agnieszka Radwańska

Pobierz wydanie 12/2019

Zobacz również

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.