Odpowiedzialne budowanie odporności

Co drugi dorosły Polak zmaga się z nadwagą. Pomimo to co piąty nie spaceruje nawet 10 minut dziennie, ani nie zjada w ciągu tygodnia owocu. Gdyby zaś co drugi nieaktywny Polak zaczął ćwiczyć, o 6 proc. spadłaby liczba zwolnień chorobowych, ich koszt zmalałby o 3 mld zł i mniej o 440 mln zł kosztowałaby opieka zdrowotna.

fot. unsplash

W Instytucie Nauk o Żywieniu Człowieka SGGW oszacowano, jak zajadanie stresu i znaczne zmniejszenie aktywności fizycznej, wpłynęło na wagę Polaków. Mogli przytyć pół kg tygodniowo. Z innych badań wynika, że było to od od 2,5 do 10 kg przez czas kwarantanny.

To przybieranie na wadze dla części pracowników mogło stać się kłopotliwe, bo z badań z zeszłego roku (MultiSport Index 2019) wynikało, że 36 proc. respondentów nie interesowała żadna forma aktywności fizycznej – nie chodzili nawet na spacery. I choć co drugi dorosły Polak zmaga się z nadwagą, to jako problem zdrowotny traktowało ją tylko 39 proc. ankietowanych. Choroby cywilizacyjne, a są nimi między innymi nadwaga i otyłość, powodują słabszą odporność pracowników. Ta jest szczególnie ważna przed sezonem jesiennozimowym w sytuacji, w której nie zmniejsza się w Polsce zagrożenie epidemiologiczne wywołane występowaniem COVID-19.

Pandemia i związany z nią lockdown przyczyniły się do tego, iż także część z 64 proc. aktywnych fizycznie pracowników ograniczyła wiosną tego roku czas poświęcony na rekreację i sport. Zamknięte bowiem były siłownie, kluby fitness czy baseny, gdzie Polacy dbali o kondycję psychofizyczną. Przed pandemią z obiektów sportowych korzystało 43 proc. aktywnych zawodowo Polaków.

– Co trzeci z nich trenował przynajmniej 3 razy w tygodniu, a 7 proc. niemal codziennie. Prawie połowa (47 proc.) pracowników aktywnie odpoczywająca lub uprawiająca sport, korzystała z obiektów sportowych 1-2 razy w tygodniu. – przypomina dr Adam Waszkowski, dyrektor Działu Analiz w Benefit Systems. I dodaje, że z badania MultiSport Index Pandemia 2020 przeprowadzonego w kwietniu br. wynika, iż Polacy, którzy ograniczyli treningi, już po dwóch miesiącach odczuli tego negatywny wpływ na samopoczucie (74 proc.), zdrowie (65 proc.), a także na sylwetkę (61 proc.).

Zdrowie i odporność pracowników

Benefit Systems współtworzy razem z Dailyfruits, Grupą LUX MED i innymi instytucjami projekt Kapitał Zdrowia. Przygotowały go i prowadzą Polskie Stowarzyszenie HR oraz Związek Przedsiębiorców i Pracodawców.

– Badania te pokazują jak ważne jest, by pracodawca oferował pracownikom świadczenia odpowiadające ich potrzebom – dodaje Małgorzata Zachorowska, prezes Polskiego Stowarzyszenia HR, która uważa, że rola pracodawców kształtowaniu prozdrowotnych zachowań pracowników systematycznie rośnie.

Z tą opinią zgadza się prof. Tomasz Rostkowski z SGH, który zastrzega, że jeśli pracodawca chce zaproponować pracownikom benefity czy działania prozdrowotne, to warto by przedtem przeprowadził analizę ich skuteczności.

– Dobrze jest zastanowić się nad kohortami pracowników, sprawdzić jakie dla ich wieku, zawodu czy stylu życia, charakterystyczne są zagrożenia zdrowotne. Jeśli już dział HR lub pracodawca ma te informacje, dobrze by porównał je do sytuacji w branży, w gospodarce czy w firmach o podobnej strukturze pracowników – uważa prof. Tomasz Rostkowski, podkreślając, że decyzja o wyborze świadczeń pozapłacowych, propozycja działań np. prozdrowotnych, czy zmiany w sposobie organizacji pracy, podjęte po takiej analizie, zapewnią większą skuteczność efektów niż bez niej. – Staramy się zabezpieczyć przed zagrożeniami związanymi z pracą. Wynikają stąd korzyści w postaci uniknięcia kosztów, ale też budowania pozytywnego wizerunku firmy – dodaje.

Zadbanie o odporność zdrowotną jest tym ważniejsze, że jesienią i zimą 2020-21 będziemy musieli żyć i pracować w warunkach współistnienia zakażeń wirusami grypy, przeziębień i SARS-CoV-2. Tak wynika z prognoz cytowanych przez Beatę Łyszczyk, dyrektor ds. klinicznych Grupy LUX MED. Z raportów zachorowań i analiz przebiegu epidemii COVID-19 przedstawianych przez ośrodki naukowe i agencje medyczne (WHO, CDC i ECDC) wynika, że w Polsce wciąż nie nabyliśmy odporności populacyjnej. Uzyskamy ją gdy około ¾ społeczeństwa będzie miało przeciwciała przeciw SARS-CoV-2, podczas gdy obecnie przeciwciała przeciw koronawirusowi stwierdzamy u około 2-3 proc. ludności polskiej. By poprawić środowisko pracy i zadbać o wzmocnienie odporności potrzebne są różnorodne działania.

– Pierwszymi jest stosowanie się do oczywistych zaleceń dotyczących dystansowania społecznego, osłony ust i nosa oraz częstego mycia i dezynfekcji dłoni. Kolejnymi tzw. – „kohortowanie” pracowników, czyli podzielenie zespołów na mniejsze grupy o stałym składzie osobowym najlepiej na trzy. Każda z tych grup mogłaby tydzień pracować w przedsiębiorstwie czy instytucji, a następne dwa tygodnie – zdalnie. Ważne jest także, by unikać stacjonarnych spotkań i szkoleń oraz by przekonać pracowników, że jeśli gorzej się poczują, mają kaszel, są przeziębieni, by zostali w domu – uważa lek. Beata Łyszczyk.

I dodaje: – Istnieje niebezpieczeństwo, że COVID – 19 będzie się rozprzestrzeniał w tym samym czasie, w którym rozwiną się choroby sezonowe. Dlatego ważne jest propagowanie szczepień przeciwko grypie i pneumokokom, szczególnie wśród osób z grup ryzyka.

– Wiele chorób cywilizacyjnych jest powiązanych z nieprawidłowym odżywianiem – przypomina Magdalena Katarasińska, kierownik Działu Dietetycznego w firmie Dailyfruits i dodaje: - Zdrowie pracowników jest ważne dla pracodawców, ma znaczenie dla jakości i wydajności pracy. U około 40 proc. z nich przynajmniej przez godzinę dziennie występuje zjawisko prezentyzmu, czyli pracują „na zwolnionych obrotach” co czwarty skarży się na złe samopoczucie. Dietetycy zwracają uwagę na problemy związane z żywieniem i z pracą zdalną. Liczne osoby podczas kwarantanny spożywały znacznie więcej niż zwykle słonych i słodkich przekąsek. W ten sposób zajadali stres i próbowali zredykować napięcie. Takie zajadanie sprzyja tyciu. A nadwaga i otyłość są czynnikami zaburzającymi prawidłowe funkcjonowanie organizmu . Pokonanie tego problemu może okazać się ważne w przypadku drugiej fali koronawirusa, której spodziewamy się jesienią. Okazuje się bowiem, że to właśnie osoby z nadwagą i otyłością oraz chorobami współtowarzyszącymi, są bardziej narażone na ciężkie przechodzenie COVID – 19. – tłumaczy ekspertka.

Zdaniem Magdaleny Kartasińskiej pracodawcy powinni wspomóc pracowników w tym, by nauczyli się zdrowo odżywiać. Mogą to zrobić dając dobry przykład - zapewniając pracownikom owoce i warzywa (w miejscu pracy, ale także w domach w przypadku pracy zdalnej) czy współpracując z dietetykami.

Kapitał Zdrowia pracodawców i pracowników

– Pracodawcy już dawno przejęli na siebie część obowiązków związanych z dbaniem o zdrowie pracowników. Zapewniają im pakiety opieki medycznej, karty sportowe, organizują akcje promujące zdrowy tryb życia oraz odpowiedni sposób odżywiania. Nie zawsze jednak oferta firm jest dopasowania do potrzeb osób w określonym wiekiem, czy wykonujących jakiś typ pracy. Dodatkowo epidemia związana z COVID-19 postawiła przed firmami dodatkowe wyzwania związane z dobrostanem pracowników: zapewnienie im bezpiecznych warunków pracy, zadbanie o ich kondycję psychiczną, budowanie więzi pomiędzy przełożonymi i podwładnymi pracującymi zdalnie czy pomoc w przezwyciężaniu lęku i obaw związanych z epidemią – tłumaczy Małgorzata Zachorowska, prezes Polskiego Stowarzyszenia HR.

Agnieszka Szpara, Dyrektor Departamentu Programów i Projektów Związku Przedsiębiorców i Pracodawców dodaje: - Jednym z elementów naszego projektu był cykl webinariów. Eksperci i osoby zajmujące się HR  w firmach zastanawiały się między innym nad filarami budowania odporności. Nad tym jak pracodawcy mogą wspierać aktywność fizyczną pracowników, jak wspólnie powinni zadbać odpowiednie odżywanie. Projekt Kapitał Zdrowia powstał po to by wskazać pracodawcom, służbom HR w jaki sposób mogą wspierać pracowników w budowaniu ich odporności, zdaniu o zdrowie i tworzeniu komfortu pracy.

Jednym z elementów projektu były internetowe seminaria (webinaria) ekspertów na temat sytuacji pracodawców i pracowników w czasie pandemii oraz na temat wyzwań, jakie czekają na firmy w najbliższych miesiącach.

Powstanie również raport (na podstawie badania ankietowego o problemach pracowników i pracodawców) z rekomendacjami dla pracodawców na temat zarządzania zdrowiem w firmach i instytucjach.

Partnerami strategicznymi ze strony pracodawców zostali:
Benefit Systems, Grupa LUX MED oraz Dailyfruits.
Partnerzy wspierający projekt: ALAB Laboratoria, Deloitte.
Partnerami naukowymi są eksperci Instytutu Kapitału Ludzkiego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Patronat honorowy nad projektem objęły: Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Rozwoju.

Projekt jest przedstawiony na dwóch stronach www:

https://hrstowarzyszenie.pl/kapital-zdrowia/https://zpp.net.pl/projekty/kapital-zdrowia/

Małgorzata Zachorowska
prezes zarządu, Polskie Stowarzyszenie HR

Agnieszka Szpara
dyrektor ds relacji, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Dr hab. Tomasz Rostkowski
profesor SGH, kierownik Zakładu Kapitału Ludzkiego

Staram się w swoim życiu dostrzegać dobre rzeczy, bo dobro przyciąga dobro.

Joanna Mendak

Pobierz wydanie 09/2020

Zobacz również

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.