Benefity na gruncie prawa zamówień publicznych

W ostatnich latach można zaobserwować, że wszelkie świadczenia pozapłacowe takie jak prywatna opieka medyczna, karty podarunkowe, dofinansowanie biletów do kina czy teatru, karnety na siłownię, stanowią już nie jakiś szczególny bonus przyznawany wybranym pracownikom, ale są benefitami powszechnie dostępnymi dla pracowników, a dla pracodawcy elementem employer brandingu. To wszystko powoduje, że nie tylko prywatne firmy, lecz także państwowe instytucje dokonują niejednokrotnie na dużą skalę zakupu takich świadczeń pozapłacowych.

fot. istockphoto

Do najczęściej spotykanych w praktyce należą procedury zakupowe dotyczące świadczenia usługi polegającej na umożliwieniu korzystania z różnorodnych usług sportowo-rekreacyjnych oferowanych w ramach określonych pakietów udostępnianych przez wykonawcę, w określonym czasie dla swoich pracowników czy członków ich rodzin.

Ze względu na wartość przedmiotu takiego zamówienia pracodawcy są zobligowani przy dokonywaniu zakupu takich świadczeń do stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.; dalej ustawa Pzp). Przy czym warto już na wstępie wskazać, że ustawa Pzp stwarza tutaj możliwość skorzystania z bardziej elastycznej niż tradycyjny przetarg nieograniczony procedury związanej z zamówieniami na usługi społeczne.

Nowelizacją ustawy Pzp z 22 czerwca 2016 r. dokonano wprowadzenia do działu III ustawy Pzp rozdziału 6 zawierającego przepisy dotyczące zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi. W celu zidentyfikowania, które z usług stanowią usługi społeczne, należy sięgnąć do załącznika XIV do dyrektywy 2014/24/UE, w którym to załączniku – z przywołaniem numerów Wspólnego Słownika Zamówień (CPV) oraz ich opisów – zostały wyszczególnione usługi społeczne.

Przy dokonywaniu zakupu przykładowo świadczenia usługi dostępu do obiektów sportowo-rekreacyjnych dla pracowników zamawiający publiczni przywołują często kod CPV nr 92000000-1 − Usługi rekreacyjne, kulturalne i sportowe, kod CPV nr 92610000-0 − Usługi świadczone przez ośrodki sportowe, kod CPV nr 92620000-3 − Usługi w zakresie sportu, czy kod CPV nr 92600000-7 − Usługi sportowe. Wszystkie wymienione usługi mieszczą się w kategorii usług społecznych, a ściślej usług administracyjnych w zakresie edukacji, opieki zdrowotnej i kultury w rozumieniu przywołanego załącznika nr XIV do dyrektywy 2014/24/UE. Oznacza to, że dokonując zakupu świadczenia usługi dostępu do obiektów sportowo-rekreacyjnych dla pracowników, zamawiający mogą skorzystać z uproszczonej i elastycznej procedury zakupowej określonej w ustawie Pzp.

Stosownie do treści art. 138o ust. 1 ustawy Pzp zamawiający (w tym zamawiający sektorowy), udzielający zamówienia na usługi społeczne o wartości poniżej wskazanych progów (określonych na podstawie art. 138g ustawy Pzp, a więc poniżej kwoty 750 000 euro lub 1 000 000 euro), ma możliwość udzielenia zamówienia zgodnie z określoną przez siebie procedurą, spełniającą minimalne wymogi określone w art. 138o ust. 2−4 ustawy Pzp, to jest zachowanie zasad przejrzystości, obiektywności i niedyskryminacji wykonawców. Zamawiający, decydując się na udzielenie zamówienia w tym trybie, jest uprawniony do samodzielnego ustalenia i opisania szczegółowej procedury zakupowej, w ramach której udzieli zamówienia na usługi społeczne.

Z tych powodów art. 138o ustawy Pzp stanowi odrębną podstawę udzielania zamówienia na usługi społeczne poniżej określonych progów. Zamawiającego w żaden sposób nie wiążą przepisy ustawy Pzp (takie jak np. wymogi co do ustalenia kryteriów oceny ofert, opisu przedmiotu zamówienia czy chociażby terminów na składanie ofert), poza spełnieniem wskazanych powyżej minimalnych wymogów, w tym nie wiążą go również przepisy odnoszące się do środków ochrony prawnej (jak np. odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej). Nie oznacza to jednak, że zamawiający nie może skorzystać z określonych w ustawie Pzp instytucji prawnych i mechanizmów oceny i wyboru oferty wykonawcy, może je jednak zmodyfikować w optymalny dla siebie sposób. W tym zakresie zdarza się, że zamawiający, dokonując np. zakupu świadczenia usługi dostępu do obiektów sportowo-rekreacyjnych dla pracowników, przeprowadzają wcześniej dialog techniczny na podstawie art. 31a ustawy Pzp. Taki dialog jest dobrym, choć niestety rzadko stosowanym rozwiązaniem, gdyż pozwala zamawiającemu, przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia, poinformować wykonawców o planach i oczekiwaniach dotyczących zamówienia, w tym zwracając się do ekspertów, organów władzy publicznej lub wykonawców o doradztwo lub udzielenie informacji w zakresie niezbędnym do przygotowania opisu przedmiotu zamówienia, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub określenia warunków umowy. Innym optymalnym rozwiązaniem przy konstruowaniu przetargu na zakup usługi społecznej może być zagwarantowanie sobie prawa opcji, na podstawie której może zostać wydłużony termin realizacji zamówienia o kolejny okres, co będzie zawsze prawem zamawiającego. Skorzystanie z prawa opcji pozwala często kontynuować współpracę z wykonawcą w kolejnym (przedłużonym) okresie bez potrzeby przeprowadzania od nowa odrębnej procedury zakupowej. Można również wyobrazić sobie sytuację, kiedy zamawiający przed wyborem oferty najkorzystniejszej spośród złożonych ofert przeprowadza negocjacje z oferentami według określonych przez siebie zasad.

Przeprowadzając procedurę zakupową w oparciu o wskazany przepis art. 138o ustawy Pzp, zamawiający zobowiązany jest zamieścić na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, a jeżeli nie ma strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, na stronie internetowej, ogłoszenie o zamówieniu, które zawiera informacje niezbędne z uwagi na okoliczności jego udzielenia, w szczególności: termin składania ofert uwzględniający czas niezbędny do przygotowania i złożenia oferty; opis przedmiotu zamówienia oraz określenie wielkości lub zakresu zamówienia; kryteria oceny ofert. Ponadto niezwłocznie po udzieleniu zamówienia zamawiający zamieszcza na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, a jeżeli nie ma strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej na stronie internetowej, informację o udzieleniu zamówienia, podając nazwę albo imię i nazwisko podmiotu, z którym zawarł umowę w sprawie zamówienia publicznego. W razie nieudzielenia zamówienia zamawiający niezwłocznie zamieszcza na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, a jeżeli nie ma strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej na stronie internetowej, informację o nieudzieleniu zamówienia.

Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego, wzorem regulacji unijnych, szczególnego trybu dotyczącego zamówień na usługi społeczne, umożliwia instytucjom zamawiającym dokonanie wyboru usługodawcy w sposób maksymalnie uproszczony i odformalizowany. Ma to duże znaczenie, gdyż usługi społeczne charakteryzują się często swoistą specyfiką rynku lokalnego. Z tych powodów należy postulować, aby jednostki organizacyjne zamawiających publicznych dokonały wewnętrznej analizy co do kwalifikacji leżących w kręgu ich zainteresowania zamówień do usług społecznych, a następnie rozważyły wprowadzenie odrębnej procedury na zakup takich usług.

dr Robert Siwik
radca prawny specjalizujący się w prawie zamówień publicznych (www.siwik-law.pl), biegły sądowy z zakresu zamówień publicznych, pracownik naukowy i wykładowca akademicki, instruktor golfa AWF Warszawa

Najważniejsze w moich opowieściach są relacje między ludźmi!

Tomek Michniewicz

Pobierz wydanie 10/2019

Zobacz również

Grupówka w nowej odsłonie

Ubezpieczenia grupowe na życie to od wielu lat absolutny standard. Bez względu na wielkość firmy zdecydowana większość organizacji zapewnia swoim pracownikom możliwość korzystania z dobrodziejstw ubezpieczenia na życie w formie grupowej. Dziś trudno byłoby już znaleźć firmę, która by nie prowadziła na rzecz zatrudnionych grupowego ubezpieczenia na życie.

Zdrowe nawyki a wydajność

Zadowolenie z wykonywanej pracy pozostaje w ścisłej relacji z poprawą wydajności i podniesieniem jej efektywności. Pracodawcy słusznie zakładają, że emocjonalne nastawienie pracownika ma wpływ na jego zachowania. Czynniki kształtujące poczucie satysfakcji z wykonywanej czynności zależą przede wszystkim od samej firmy, uwarunkowań wewnętrznych danego pracownika oraz jego środowiska życia, w tym nawet przyzwyczajeń zdrowotnych i żywieniowych.

Benefity w sektorze publicznym

Według powszechnej opinii sektor prywatny oferuje wyższe zarobki. Nie jest to jednak jednoznacznie potwierdzone w danych płacowych ‒ różne źródła podają różne informacje na ten temat. Niewątpliwie jednak sektor prywatny przoduje w zakresie benefitów. Oferuje on obecnie bogatszą, lepiej dopasowaną do pracownika ofertę. Z badań wynika jednak, że coraz częściej pracodawcy sektora publicznego dostrzegają potrzebę zapewnienia świadczeń dodatkowych pracownikom.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.