Wymiana punktów na towary i usługi

Mając na celu zapewnienie dostępu do benefitów pracownikom oraz poszerzenie oferty świadczeń pozapłacowych, pracodawcy oferują coraz częściej dostęp do tzw. elektronicznych platform wymiany punktów na towary i usługi. Funkcjonują one zazwyczaj w ramach systemów zakładowych świadczeń socjalnych.

fot. unsplash

W przypadku wątpliwości podatkowych związanych z funkcjonowaniem ww. systemów należy uwzględnić, że przychód u pracownika powstanie w momencie otrzymania nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie świadczenia w ramach platformy. Takiego też zdania była spółka zwracająca się o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Organ podatkowy 2 października 2019 roku zaś podzielił jej stanowisko.
Będąc pracodawcą, możesz pozostawić do dyspozycji pracowników rozwiązanie, zgodnie z którym będą mogli korzystać z punktów poprzez ich wymianę na ściśle określone towary lub usługi, związane z działalnością socjalną, tak jak przedstawione w omawianej interpretacji. W ramach systemu punktowego oferowanego na elektronicznej platformie – po wymianie punktów na towar lub usługę w chwili uzyskania świadczenia lub pozostawienia do dyspozycji pracownika powstanie przychód podatkowy ze stosunku pracy. Wystąpi on zarówno w momencie nieodpłatnego, jak i częściowo odpłatnego świadczenia. Przy tym obok pieniędzy i wartości pieniężnych ustawodawca za przychody pracownicze uważa również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przy rozpatrywaniu, jakie świadczenia należy uznać za przychód, warto uwzględnić także praktykę orzeczniczą w tym zakresie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W zakresie wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Spółka była podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą m.in. w zakresie świadczenia usług oraz sprzedaży rozwiązań dla rynku elektroniki morskiej oraz technologii informacyjnych. W celu zapewnienia dostępu do benefitów wszystkim pracownikom oraz poszerzenia oferty świadczeń pozapłacowych oferowanych przez Spółkę, jako pracodawcę, zdecydowała ona o wprowadzeniu systemu świadczeń socjalnych, tzw. systemu kafeteryjnego. System miał funkcjonować w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pracodawca stworzył system punktowy, w ramach którego funkcjonowała platforma elektroniczna, przez którą pracownikom były przyznawane punkty. Na potrzeby ewidencjonowania przyjął on, że każdy punkt odpowiada 1 PLN. Punkty rejestrowane miały być w Systemie na koncie elektronicznym danego pracownika i mogły być następnie wymieniane na ściśle określone towary i usługi, które to związane są wyłącznie z działalnością socjalną. Przyznawanie ich na rzecz danego pracownika uzależnione miało być od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej danego pracownika, o czym świadczyły zapisy regulamin Funduszu.

Punkty w ramach elektronicznej platformy

Na podstawie regulaminu Funduszu punkty zgromadzone w Systemie mogły być przeznaczone przez pracowników na:
– zakup biletów okresowych, karnetów na basen, do centrów fitness, centrów sportowych,
– finansowanie lub dofinansowanie usług rekreacyjnych, sportowych, kulturalno-oświatowych, w tym dla dzieci,
– zakup biletów na imprezy kulturalno-rozrywkowe,
– dofinansowanie zorganizowanego wypoczynku dzieci pracowników w formie wczasów i kolonii.

Przy czym odbiór określonego świadczenia, na przykład karnetów na basen czy do centrów fitness w zamian za zgromadzone punkty, mógł zostać dokonany w dowolnie wybranym przez pracownika momencie w ciągu danego roku kalendarzowego lub określonego przez Spółkę okresu rozliczeniowego. Jednocześnie, po zakończeniu ustalonego okresu rozliczeniowego, niewykorzystane przez pracownika punkty miały być anulowane bez możliwości przeniesienia ich na kolejny rok/okres rozliczeniowy. Jednocześnie niewykorzystane przez danego pracownika w danym roku kalendarzowym punkty miały zasilać ogólną pulę punktów przewidzianych do przyznania pracownikom wnioskodawcy w kolejnym roku/okresie rozliczeniowym.
Za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które zostały spełnione w jego interesie, a nie w interesie pracodawcy, i przyniosły mu korzyść w postaci zwiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść. Trybunał Konstytucyjny. Wyrok z 8 lipca 2014 roku, sygn. akt K 7/13
W związku z powyższym stanem faktycznym przedstawionym w interpretacji indywidualnej Spółka zadała pytania o rozpoznawalność momentu przychodu po stronie pracownika oraz ewentualne zwolnienie otrzymanych świadczeń od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 ww. ustawy i w związku z tym wnioskodawca, jako płatnik, nie będzie zobowiązany do poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Ustosunkowując się do powyższych pytań i wątpliwości, wnioskodawca przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie. Zdaniem wnioskodawcy samo przekazanie przez Spółkę punktów na indywidualne konta pracowników, którym odpowiada określona wartość pieniężna, nie stanowi dla pracownika przychodu ze stosunku pracy. Dopiero zrealizowanie świadczenia przy wykorzystaniu platformy Systemu, tj. wymiana punktów na towary i usługi oferowane w Systemie funkcjonującym w ramach ZFŚS, spowoduje powstanie przysporzenia majątkowego i obowiązek rozpoznania przychodu po stronie pracownika w celu naliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie pytania drugiego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do świadczeń finansowanych z ZFŚS w ramach Systemu, stanowiących przychód dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych w momencie zamiany punktów na konkretne świadczenie, znajdzie zastosowanie zwolnienie przewidziane dla „działalności socjalnej”. Gdy łączna wartość świadczeń otrzymanych przez pracownika z ZFŚS nie przekroczy w danym roku podatkowym kwoty wskazanej w tym przepisie, tj. 1000 PLN obowiązującej w 2019 roku, według wnioskodawcy świadczenia te będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Spółka, jako płatnik, nie będzie mieć żadnych obowiązków w zakresie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Dla dodatkowego uzasadnienia swoich stanowisk w ww. zakresie spółka wskazała na orzeczenia NSA i Trybunału Konstytucyjnego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyroku, który zapadł 4 września 2015 roku o sygn. II FSK 1657/13: „świadczenia w naturze to wszelkie takie świadczenia, w przypadku których przedmiot świadczenia jest inny niż pieniądz lub wartość pieniężna. (...) z przychodem z tego tytułu będziemy mieli do czynienia tylko wówczas, gdy podatnik faktycznie otrzyma świadczenie”. Podatnik wskazał, że podobnej interpretacji przepisów dokonał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 roku sygn. akt K 7/13, dokonując interpretacji pojęcia „innych nieodpłatnych świadczeń” występującego w przepisach art. 11 i art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując, że za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które zostały spełnione w jego interesie, a nie w interesie pracodawcy, i przyniosły mu korzyść w postaci zwiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść.

Ponadto podatnik wskazał na stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 25 maja 2017 roku o sygn. akt I SA/Sz 212/17, w którym w analogicznym stanie faktycznym sąd, zgadzając się ze stanowiskiem organu interpretacyjnego, uznał, że nie można mówić o otrzymaniu nieodpłatnego świadczenia przez pracownika już w momencie przyznania mu punktów, skoro celem nabycia świadczenia pracownik musi dokonać jeszcze jednej czynności w postaci wymiany punktów na świadczenie i ewentualnej dopłaty z własnych środków.
W słusznej ocenie Wnioskodawcy, dopiero zrealizowanie punktów i otrzymanie świadczenia przy wykorzystaniu platformy Systemu spowoduje powstanie przysporzenia majątkowego i obowiązek rozpoznania przychodu po stronie pracownika.

Jak zaliczyć dane przysporzenie majątkowe do przychodów?

Na gruncie przedstawionej interpretacji pojawiło się zagadnienie zaliczenia danego przysporzenia majątkowego pracownika do przychodów, które to podjął wnioskodawca, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie. Uznawał on, iż o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny i bezzwrotny charakter tego przysporzenia pracowniczego w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika bądź skutkuje zmniejszeniem zobowiązań oraz leży w jego interesie. Inaczej mówiąc, otrzymane świadczenie może być uznane za przychód w sytuacji, jeśli ma ono charakter nieodwołalny oraz pewny w tym znaczeniu, że przejmujący uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi.

Stanowisko organu

Ostatecznie odnosząc się do przedstawionych w interpretacji podatnika stanowisk: pierwszego – że przekazanie przez Spółkę punktów na indywidualne konta pracowników, którym odpowiada określona wartość pieniężna, nie stanowi dla pracownika przychodu ze stosunku pracy i obowiązku opodatkowania – i drugiego – dotyczącego zwolnienia otrzymanych świadczeń od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy, organ podatkowy uznał, że są one prawidłowe. Należy nadmienić, że dopiero zrealizowanie świadczenia przy wykorzystaniu platformy Systemu, tj. wymiana punktów na towary i usługi oferowane w Systemie funkcjonującym w ramach ZFŚS, spowoduje powstanie przysporzenia majątkowego i obowiązek rozpoznania przychodu po stronie pracownika. Natomiast w drugim przypadku znajdzie zastosowanie zwolnienie przewidziane dla „działalności socjalnej” pracodawcy, co uzasadnia art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Anna Słowińska
prawnik, prezes zarządu Fundacji Lepsze Prawa Człowieka

Muzyka jest dla mnie bardzo ważna.

Michał Bajor

Pobierz wydanie 10/2020

Zobacz również

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.