Strajk a wynagrodzenie za pracę i benefity

Wynagrodzenie za pracę jest przeważnie rozpatrywane jako podstawowe uprawnienie pracownika, nierozerwalnie związane ze świadczeniem pracy, stanowiąc jego odpowiedni ekwiwalent i przeciwwagę. Może jednak dojść do sytuacji, w której pracodawca nie będzie miał obowiązku wypłaty wynagrodzenia, pracownik zaś nie będzie mógł skutecznie temu przeciwdziałać.

fot. freepik

Zasadą jest bowiem, że wynagrodzenie przysługuje w zamian za wykonywaną pracę. Co zatem w sytuacji, gdy pracownik powstrzyma się przed jej wykonywaniem, na przykład wskutek udziału w strajku?

Strajk i jego legalność

Pojęcie „strajku” zostało uregulowane w treści art. 17 ustawy z 23 maja 1991 r. – o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Stanowi on, że strajk jest to zbiorowe powstrzymywanie się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych, jak również praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych. Podkreślenia wymaga przy tym cecha „zbiorowości” strajku, gdyż powstrzymanie się przed pracą przez pojedynczego pracownika nie może zostać uznane za strajk.

Kwestia legalności strajku jest ściśle powiązana z wymogami stawianymi przez ustawę, która nakłada uprzedni obowiązek przeprowadzenia procedury rokowań oraz mediacji i arbitrażu, które zostały określone w przepisach art. 7-14 ustawy. Z obowiązku tego zwalnia jedynie bezprawne działanie pracodawcy uniemożliwiające przeprowadzenie rokowań bądź mediacji, a także rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy z prowadzącym spór działaczem związkowym. Z uwagi na charakter strajku jako ostatecznego narzędzia rozwiązywania sporu z pracodawcą innym wymogiem jego legalności jest współmierność wysuwanych żądań do strat, jakie strajk może wywołać. Oznacza to, że postulaty strajkowe, czy też płaszczyzna sporu, musi mieć obiektywnie doniosłe znaczenie z punktu widzenia pracowników. Błahość sporu bądź nierealność żądań dyskwalifikuje strajk pod kątem jego legalności. Ponadto wykluczone jest podejmowanie akcji strajkowych na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa, jak również w instytucjach państwowych, wymienionych w treści art. 19 ust. 2 ustawy. Prawa do strajku nie posiadają również pracownicy zatrudnieni w organach władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej, sądach oraz prokuraturze.

Jeśli strajk był nielegalny, pracodawca może uznać, że powstrzymanie się pracowników przed wykonywaniem pracy stanowiło ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, uzasadniając tym rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, oczywiście w zależności od indywidualnej oceny stopnia zaangażowania pracownika w „nielegalny strajk”. Niewykluczona jest również odpowiedzialność odszkodowawcza względem pracodawcy za szkodę powstałą po jego stronie w wyniku niezgodnych z prawem działań pracowników.

Udział w strajku a wynagrodzenie

Przede wszystkim należy pamiętać, że udział w strajku jest w pełni dobrowolny i pozostaje w gestii każdego pracownika. Żaden pracownik nie może zostać objęty strajkiem grupowo bez swojej zgody ani zmuszony do udziału w nim. Strajk jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem pracownika, szczególnie że nie pozostaje on bez wpływu na jego indywidualną sytuację.

Artykuł dostępny tylko dla prenumeratorów!

Zaloguj się, załóż konto, zamów bezpłatną prenumeratę
i miej dostęp do wszystkich materiałów na www.miesiecznik-benefit.pl

Masz już subskrypcję? Zaloguj się!


Co otrzymasz będąc naszym czytelnikiem?

  • Bezpłatny dostęp do wszystkich materiałów publikowanych na łamach Miesięcznika „Benefit”
  • Bezpłatny dostęp do wszystkich archiwalnych wydań

Dowiedz się więcej o prenumeracie

Michał Dytkowski
radca prawny MGD – Kancelaria Gdańsk/ Sopot
m.dytkowski@op.pl

Sam talent to stanowczo za mało, konieczna jest ciężka praca.

Agnieszka Radwańska

Pobierz wydanie 12/2019

Zobacz również

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.