Dwie instytucje

Badania przeprowadzone we wrześniu 2017 r. roku przez Kantar TNS „Czy pieniądze szczęścia nie dają?” pokazują, że Polacy najwyżej cenią sobie wynagrodzenie i jest ono wskazywane jako czynnik decydujący przy zmianie zatrudnienia. Wśród innych aspektów mogących mieć znaczenie dla takiej decyzji znalazły się świadczenia pozafinansowe.

fot. freepik

Badanie pokazało, że benefitami zachęcającymi do zmiany pracy są m.in. dofinansowania do urlopów. W przypadku tego zagadnienia należy odróżnić dwie instytucje mające różne skutki podatkowe, a mianowicie świadczenie urlopowe i dofinansowanie wypoczynku z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, o których mowa w poniższym artykule.

Prawo do wypoczynku

Zgodnie z zapisami art. 14 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej w skrócie kp) „pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz urlopach wypoczynkowych”. Przepis ten wyraża prawo pracownika do wypoczynku jako zasadę prawa pracy. Jego druga część nawiązuje do art. 66 ust. 2 Konstytucji RP w brzmieniu „pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa”. Stąd można wysnuć wniosek, że prawo do wypoczynku to także, oprócz praw pracowniczych, jedno z praw obywatelskich. Należy podkreślić, że przeobrażenia przepisów prawa do wypoczynku w kp zostały dokonane w 1996 r. i 2003 r. Zmiany te dopełniły standardów prawa urlopowego, gwarantującego pracownikowi prawo do wypoczynku, takie jak: podmiotowy charakter prawa do urlopu, jego osobisty i niezbywalny charakter, niemożność zrzeczenia się prawa do urlopu oraz niektóre zasady korzystania z niego. W trosce o dobro pracownika pracodawca może podjąć decyzję o sfinansowaniu urlopu pracownika z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej w skrócie ZFŚS) lub zdecydować się na wypłacenie świadczenia urlopowego.

Dwie instytucje dofinansowania do urlopów

Zgodnie z ustawą z 4 marca 1994 r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej w skrócie UFŚS) „Fundusz tworzą pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty”. Ten zapis ustawowy wskazuje na obligatoryjność utworzenia ZFŚS przy zatrudnieniu wynoszącym co najmniej 50 pracowników. W przypadku pracodawców zatrudniających poniżej 50 pracowników pracodawca nie ma obowiązku utworzenia ZFŚS, ale pracodawca może go utworzyć do wysokości i na zasadach określonych w ustawie, finansując wypoczynek pracownika z ZFŚS lub wypłacić świadczenie urlopowe. Zatrudniający co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty tworzą Fundusz na wniosek zakładowej organizacji związkowej. W UFŚS występują więc dwie instytucje, jedna to dofinansowanie wypoczynku z ZFŚS, a druga to świadczenie urlopowe, mające różne skutki podatkowe. Jeśli dofinansowanie wypoczynku pracownika ze środków ZFŚS można zakwalifikować jako działalność socjalną pracodawcy w rozumieniu art. 2 pkt 1 UFŚS, o tyle świadczenie urlopowe wypłacane zazwyczaj przez mniejszych pracodawców, chociaż jest przewidziane regulacjami UFŚS, to jednak nie jest kwalifikowane jako działalność socjalna pracodawcy i nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. W tym przypadku, niezależnie od wartości wypłaconego pracownikowi przez pracodawcę świadczenia urlopowego, przychód pracownika podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skutki podatkowe wypłaty z ZFŚS

Zgodnie z art. 12 ust. 1 UFŚS za przychody m.in. ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w skrócie u.p.d.o.f.) w art. 21 ust.1 pkt 67 przewiduje, że zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych jest wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o ZFŚS, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków ZFŚS lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1000 zł. W poprzednim stanie prawnym była to kwota 380 zł.

Przesłanki zastosowania zwolnienia

Zastosowanie powyższego zwolnienia możliwe jest w sytuacji, w której łącznie są spełnione poniższe przesłanki:

1. Świadczenie na rzecz pracownika jest związane z finansowaniem działalności socjalnej;
2. Świadczenie jest sfinansowane w całości ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych lub funduszy związków zawodowych;
3. Łączna wysokość tych świadczeń nie przekracza w roku podatkowym 1000 zł.

Przyszłość benefitów

W tym miejscu pozwolę sobie na kilka słów dygresji, spoglądając w przyszłość benefitów. Według ekspertów rynku HR w najbliższych latach rynek benefitów będzie ewaluował w kierunku bardziej szycia oferty pracowniczej w zakresie benefitów na miarę zespołu niż narzucania jej z góry przez pracodawcę. Według Mai Gojtkowskiej nie istnieje uniwersalne rozwiązanie odpowiadające każdemu pracownikowi odnośnie do świadczeń pozapłacowych. Wpływ na to mają wiek, stan cywilny, zainteresowania czy styl życia pracowników. W przypadku globalnych pracodawców skłaniają się oni ku bardzo szerokiemu spojrzeniu na świadczenia pozapłacowe, uznając za benefit każde rozwiązanie przyczyniające się do tego, że pracownikowi pracuje się lżej i żyje lepiej. Firmy starają się w ten sposób, by pozostać przy zatrudnianiu najlepszych pracowników. Wśród oferowanych przez firmy globalne można wymienić takie jak: darmowy serwis sprzątający w domu, pralnia czy myjnia samochodowa. Pojawiają się także rozwiązania typu concierge, w ramach których pracownicy korzystają z usług prywatnych asystentów. Na popularności zyskują także wszelkie rozwiązania mające na celu mobilność pracowników, takich jak ułatwianie pracy zdalnej czy płatne nielimitowane urlopy.

Co miałoby wpływ na Pani/Pana decyzję o zmianie pracy?

Badanie Pracuj.plCzy pieniądze szczęście nie dają?

Podsumowując powyższe rozważania, rynek benefitów będzie w przyszłości jeszcze bardziej się rozwijał, oby ku lżejszej pracy i ku lepszemu życiu pracownika.

Podstawa opracowania:
– Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (tj. Dz.U. z 2009 r., poz. 946).
– Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (tj. Dz.U. z 2019 r., poz, 2432).
– Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń ( tj.Dz.U. z 2018 r., poz. 2435).
– Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych socjalnych (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 271).
– Benefity, czyli co motywuje pracowników? Raport Pracuj.pl www.pracuj.pl.
– Baran K.W. i inni, Kodeks pracy. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016.

Anna Słowińska
prawnik, prezes zarządu Fundacji Lepsze Prawa Człowieka

Zawsze mówiłam, że możesz wszystko, tylko przestań się bać.

Agnieszka Rylik

Pobierz wydanie 07-08/2019

Zobacz również

Strajk a wynagrodzenie za pracę i benefity

Wynagrodzenie za pracę jest przeważnie rozpatrywane jako podstawowe uprawnienie pracownika, nierozerwalnie związane ze świadczeniem pracy, stanowiąc jego odpowiedni ekwiwalent i przeciwwagę. Może jednak dojść do sytuacji, w której pracodawca nie będzie miał obowiązku wypłaty wynagrodzenia, pracownik zaś nie będzie mógł skutecznie temu przeciwdziałać.

Sposoby regulowania świadczeń pozapłacowych

Pracownicze świadczenia pozapłacowe, czyli tzw. benefity pracownicze, stanowią istotną część wynagrodzenia pracownika. Instytucja ta nie została usankcjonowana w treści przepisów Kodeksu pracy, stąd ich wprowadzenie do systemu wynagradzania w sposób jasny i przejrzysty nierzadko wymaga wprowadzenia odpowiedniej regulacji.

PPK − czyli wyzwania dla pracodawcy

W lipcu 2019 r. firmy zatrudniające powyżej 250 osób zostaną objęte obowiązkiem utworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych. Niebawem również powinny zostać oficjalnie opublikowane oferty instytucji finansowych, które zdecydowały się zarządzać PPK.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies (niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika) m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Pozostawiając w ustawieniach przeglądarki włączoną obsługę plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Prywatności.