Miesięcznik Benefit – miesięcznik kadrowych, kierowników i dyrektorów HR

Strona główna » Rozwój

Jak pokonać stres?

Jak pokonać stres?
fot.istockphoto
Stres to obecnie jeden z naszych najbardziej podstępnych wrogów. Nie da się go uniknąć, gdyż jest stałym elementem naszej rzeczywistości, szczególnie zawodowej. To, co czyni go szczególnie trudnym przeciwnikiem, to odroczone w czasie konsekwencje jego oddziaływania, które pojawią się, rujnując nam zdrowie i często niszcząc relacje z innymi.

Przyjrzyjmy się zatem jego mechanizmom na przykładzie pracowników działu księgowości, z którymi mam okazję szkoleniowo współpracować od kilku lat.

CZYM JEST STRES I JAK DZIAŁA?
Już samo zdefiniowanie stresu nastręcza sporych trudności. Pewne jest jedynie, że nazwa pochodzi od słowa „nacisk” w języku angielskim używanego w budownictwie. Zauważono, że konstrukcje stalowe nawet o bardzo dużej wytrzymałości poddane długotrwałemu naciskowi ulegają pękaniu i zniszczeniu. Analogia do naszego zdrowia jest jak najbardziej trafna. Człowiek poddany długotrwałemu stresowi również doznaje silnego uszczerbku.
Na potrzeby artykułu proponuję założyć, że stres to reakcja organizmu na sytuację, która go przerasta. Pozwala nam to zrozumieć, że czynniki stresujące będą miały indywidualny wpływ na każdego człowieka ‒ to, co dla jednych jest katastrofą, dla drugich okaże się drobną niedogodnością, dyskomfortem. Ponieważ nie można odciąć się od życia, nie mamy wpływu na bodźce i czynniki nazywane stresorami, za to możemy rozwijać w sobie umiejętność radzenia sobie ze stresem.
Na podstawie badań Atkinsona [2001] wiemy, że o sile czynnika stresującego decydują:
- postrzegana możliwość kontrolowania stresora;
- przewidywalność stresora;
- wyzwanie, jakie stanowi stresor dla naszych ograniczeń.
Na tej podstawie możemy wnioskować, że osoby dobrze przygotowane do nowych okoliczności mają silne poczucie wpływu na sytuację oraz kompetencje pozwalające im kontrolować poziom stresu. Zanim jednak przejdziemy do metod przeciwdziałania stresowi, zobaczmy, jakie typowe czynniki stresujące oddziałują na pracowników działu księgowości stereotypowo uważanego za „spokojne” miejsce pracy.

CZYNNIKI STRESOWE W KSIĘGOWOŚCI
Wymienia się sześć grup czynników wpływających na nas w pracy. Zobaczmy, które znajdziemy w księgowości:
- Złe fizyczne warunki pracy (praca odbywa się często na małej powierzchni biurowej typu open space, pracownicy czują dyskomfort związany z naruszaniem ich sfer proksemicznych).
- Stresowy sposób wykonywania pracy (pod silną presją czasu, praca jest nierównomiernie rozłożona w czasie).
- Stres związany z rolą zawodową (duża odpowiedzialność zarówno finansowa, jak i prawna, kontakt z organami kontroli skarbowej etc.).
- Stres związany z miejscem w organizacji (księgowość postrzegana jako dział nie generujący zysków, „zło konieczne firmy”, a pracownicy operacyjni muszą zarobić na ich utrzymanie, ograniczona liczba kontaktów z pracownikami z innych działów utrudnia budowanie relacji).
- Stres związany z rozwojem zawodowym (w miarę płaska struktura, uniemożliwia awans, udział w szkoleniach zewnętrznych ograniczony głównie do szkoleń podatkowych o wykładowym, mało atrakcyjnym charakterze).
- Stres wynikający z konieczności pogodzenia funkcjonowania w organizacji i poza nią (częste nadgodziny, zostawanie w pracy do momentu wykonania zadania, czasem do godz. 22, spowodowane np. zamykaniem bilansu).
Widzimy, że nawet w księgowości postrzeganej za oazę spokoju występują stresory ze wszystkich grup.
Nie ma znaczenia, czy jest to dział księgowości, marketingu, mała księgarnia, samodzielnie prowadzona działalność, czy też rozwijana pasja. Stres jest obecny w każdym obszarze i w zasadzie na każdym etapie naszego życia. Zatem jak radzić sobie ze stresem?

Aleksandra (obecnie menedżer )
(Dwadzieścia lat pracy zawodowej zarówno na samodzielnych stanowiskach, jak i w zespole, czasem jako podwładna, czasem jako szef)
Tyle lat pracy to okres dający wystarczająco dużo doświadczeń, sytuacji stresowych i okazji ku temu, by nauczyć się radzić sobie z nimi.
Niezwykle pomaga mi w tym moja pasja, jaką jest nurkowanie. Ale zaraz, pasja i stres? Co jedno może mieć wspólnego z drugim? Otóż bardzo wiele, albo nawet i wszystko. Kiedyś byłam nowym pracownikiem, kiedyś byłam początkującym menedżerem, kiedyś również byłam początkującym płetwonurkiem. Dziś jestem zarówno doświadczonym pracownikiem i menedżerem, jak i doświadczonym płetwonurkiem. W każdym momencie zarówno swojej kariery zawodowej, jak i rozwoju pasji spotykały mnie różne sytuacje wywołujące stres. Czasami było to niczym uderzenie pioruna, czasami zaś stres sączył się po cichu i dopiero zdecydowana reakcja organizmu uświadamiała mi, w jak niebezpiecznej sytuacji się znalazłam. Krok po kroku uczyłam się, jak ważne jest rozpoznanie i uświadomienie sobie procesów, które są objawem stresu bądź jego źródłem, oraz nabycie rozeznania, na czym polega „walka” ze stresem.
To niczym wyprawa w głąb samego siebie, to przygoda i wyzwanie, jakim jest spotkanie z samym sobą.
A gdzie w tym wszystkim nurkowanie? Każdy płetwonurek prędzej czy później organizuje sobie skrzyneczkę nurkową, nazwijmy to niezbędnik. Gromadzi się w nim różne potrzebne do nurkowania czy do naprawy sprzętu przedmioty, różne drobiazgi, które mogą się przydać. Co bym włożyła do takiej skrzyneczki, tworząc zestaw antystresowy? Oto moje pięć rad:
Poznaj siebie… Bez tego nic nie zrobisz. Musisz znać swój organizm, swoje reakcje, by nauczyć się z nich czerpać wiedzę, by posłużyć się nimi, gdy dopadnie cię stres.
Ćwicz. Pracuj ze sobą samym. To jak w nurkowaniu – nic nie zastąpi godzin spędzonych pod wodą, powtórzonych ćwiczeń.
Daj sobie czas – nie zastępuj ewolucji przeskakiwaniem etapów. Nie spiesz się, ucz ciało, daj umysłowi się oswoić. Albo odwrotnie – ucz mięśnie, skoro głowa już pojęła.
Wiedza – to klucz do sukcesu. Świadomość rozwija i pomaga. Nie unikaj jej. Wiedza na temat biologii, fizjologii, fizyki to nie farmazony, tylko podstawa rozumienia i kontroli.
Komunikuj – rozmawiaj, dyskutuj, pytaj… Nie bój się, nie ukrywaj. W jednakowym stopniu dotyczy to tak życia codziennego, jak i nurkowania. A co wrzuciłabym do zestawu ratunkowego?
Zatrzymaj się – cokolwiek się dzieje, musisz się zatrzymać – na ułamek sekundy, na minutę – musisz podjąć decyzję. Oczywiście twoją szansą jest nabyty odruch, ale musisz go mieć.
Oddychaj – jeśli oddychasz, możesz działać.
Pomyśl i działaj. Przeanalizuj sytuację po fakcie – nie odpuszczaj tylko dlatego, że minęło. Nie ignoruj, nie udawaj, że nic się nie stało. Bo kiedyś wróci i znów nie będziesz wiedział, co zrobić.
Nie bój się zmian i bądź cierpliwy. Właściwe przygotowanie spotkania biznesowego to nic innego jak dokładne zaplanowanie nurkowania, wnikliwa analiza danych to jak liczenie zapasu gazu potrzebnego do nurkowania, nauka i poznawanie nowych obszarów zawodowych to nic innego jak nabywanie nowych umiejętności, jak opróżnianie maski z wody, współpraca w zespole to nauka skutecznej komunikacji, a pod wodą potrafimy tego dokonać bez słów. Stres może być naszym sojusznikiem, „dobry stres” jest doskonałą stymulacją do poznawania siebie. Do tego jednak potrzebne są praktyka, cierpliwość i uważność. Na początku zaś drogi jest oddech, a każda aktywność fizyczna niejako go na nas wymusza, ale i uświadamia, jak jest ważny.

PODSUMOWANIE
Stresu nie unikniemy, jednorazowe porady, jak go pokonywać, nie sprawdzają się długoterminowo. Może więc warto podejść do zagadnienia holistycznie i przestawić swój tryb życia na bardziej higieniczny zarówno pod kątem aktywności fizycznej, jak i relacji z innymi czy nawyków żywieniowych, zanim nasz organizm sam się o to upomni w drastyczny sposób.

ALEKSANDRA STĘPIEŃ
trener, coach, mentor,
aleks@internews.pl

SYLWESTER PIETRZYK
trener i konsultant zarządzania ASPEKT HR,
sylwekp@wp.pl

Bibliografia:
- C.L. Cooper, S. Palmer, „Pokonać stres”, PETiT 2000.
- L. Sven, S. Horst, „Stres, mobbing i wypalenie zawodowe”, GWP 2007.

2017-09-13 08:44 Opublikował: Benefit



Reklama:

tel. kom: 508-548-308

Redakcja:

Newsletter


Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celach marketingowo-promocyjnych oraz na otrzymywanie od Spółki oraz podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. za pomocą środków komunikacji elektronicznej
... Rozwiń
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Spółkę, zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 101 poz. 926, ze zm.) w celach marketingowo-promocyjnych oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie od Spółki i informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.). Jednocześnie wyrażam zgodę na przekazanie moich danych osobowych przez Spółkę podmiotom z Grupy Kapitałowej Benefit Systems S.A. w celach marketingowo promocyjnych związanych z promocją lub reklamą produktów i usług oferowanych przez te podmioty jak również wyrażdam zgodę na otrzymywanie od tych podmiotów informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z ustawą z dn. 18.07.2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) Zgody mogą być odwołane w każdym czasie. Administratorem danych osobowych jest Benefit IP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ul. Canaletta 4, 00-099 Warszawa. Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych i nie będą udostępniane innym odbiorcom. Ich podanie jest dobrowolne, a każda osoba ma prawo dostępu do treści swoich danych, ich poprawiania oraz wyrażenia sprzeciwu wobec ich przetwarzania.